R O Ś L I N Y M I O D O D A J N E

Dla uzyskania właściwych efektów ekonomicznych w pasiece sąsiedztwo roślin miododajnych na pierwszorzędne znaczenie. Każdy pszczelarz może znacznie powiększyć efekty swojej pracy przez uprawę roślin zapewniających między pożytkowe zbiory nektaru i pyłku. Rośliny miododajne są zwłaszcza uzyteczne w okresach przerw między kwitnieniem akacji i lipy oraz pomiędzy lipą a spadzią w lasach. Właśnie szczególnie w tych okresach powinny kwitnąć rośliny przez nas uprawiane, jako uzupełnienie pożytków. Uprawa taka nie tylko zwiększa pożytek w pasiece, ale i przede wszystkim eliminuje okresy bezpożytkowe. Nie bez znaczenia jest fakt, że właśnie w takich okresach rodziny pszczele lubią popadać w nastrój rojowy. Odpowiedni dobór roślin wzbogaca także smak i zapach miodu, i może nadawać mu dodatkowe właściwości lecznicze. Niemal każdy pszczelarz ma możliwość zwiększenia pożytków pszczelich wykorzystując nieużytki i wolne przestrzenie wokół pasieki. W każdej niemal miejscowości znajdują się skarpy, nasypy kolejowe, pasy przydrożne, rumowiska i inne podobne nieużytki. Wszędzie tam mogą rosnąć rośliny miododajne dla pszczół. Wiele gatunków roślin miododajnych, niedgyś powszechnie spotykanych, zostało wytępionych poprzez działanie człowieka, dlatego należy je ponownie rozmnażać, gdyż wysiane we właściwych miejscach na pewno dadzą dużo pożytku dla pszczół.
Nierciepek zw. także Balsamina (łac. Impatiens). Roślina jednoroczna rozmnażana przez wysiew nasion wczesną wiosną (marzec) do szklarni lub poźniej, w kwietniu, bezpośrednio prosto do gruntu. Roślina rośnie na wysokość od 20 do 60 cm i kwitnie przez całe lato od lipca do jesieni. Nasiona niecierpka zbieramy po przekwitnieniu, kiedy woreczki nasieniowe zaczynają przybierać zółcieć. Niecierpek kwitnie wielobarwnie, spotykane są odmiany od białej, niebieskie j, kremowej, purpurowej, liliowej do czerwonej i fioletowej. Ponieważ niecierpek jest bardzo popularna rośliną ogrodową tworzącą wspaniałe rabatki kwiatowe na rynek systematycznie wprowadzane są nowe odmiany. Lubi glebę próchniczą i średnio wilgotną, stanowiska raczej zacienione. Niecierpek jest cenną rośliną miododajną dla pszczół, przede wszystkim w okresie przygotowywania się do zimowania.
Niecierpek Roylego (łac. Impatiens glandulifera Royle). Odmiana zwykłego niecierpka. Z wielu gatunków niecierpka, które spotyka się w ogrodach, największe znaczenie dla pszczelarzy ma właśnie niecierpek Roylego. Roślina dorasta do wysokości 2 m i kwitnie od lipca do października. Jej purpurowe i bladoróżowe kwiaty o szerokiej gardzieli zbudowane są jakby specjalnie na miarę dla pszczół. Nektar gromadzi się na dnie nieco zgiętej ostrogi, która powstała z działki kielicha. Długość ostrogi wynosi około 5 mm nektar jest więc łatwo dostępny dla pszczół, które pobierając go chowają się całkowicie wewnątrz kwiatu. Niecierpek Roylego rozsiewa się w ogrodach sam i wschodzi wczesną wiosną, po pierwszych słonecznych dniach. Jest to ostatni pożytek dla pszczół przed nastaniem przymrozków.
Dziewanna (łac. verbascum). Roślina dwuletnia lub bylina, z rodziny trędownikowatych, kwiaty kształtują się w kwiatostany o kształcie piramidy. Dziewanna kwitnie w od czerwca do września, w zależności od gatunku, rozwijając kwiaty od dołu grona ku górze. W surowe zimy lubi przemarznąć. Dwuletnie dziewanny prezentują się bardzo dostojnie, wyróżniając się z pośród innych roślin. Mogą rosnąć w cieniu, ale najlepiej kwitną w pełnym słońcu. Kwiaty po wysuszeniu mają delikatny zapach miodu. Nasiona roslin dwuletnich wysiewa się już w czerwu, by potem sadzonki przesadzić od razu na swe stałe miejsce. Byliny rozmnażane są przez podział lub przez sadzonki korzeniowe. Wśród roślin owadopylnych, które są głównym zaopatrzeniem pasiek w pyłek dziewanna jest nietypowa. W przeciwieństwie do innych roślin, które przyciągają owady nektarem i pyłkiem dziewanna wabi pszczoły wielką obfitościa pyłku. Dziewanna jest także znaną i cenioną rośliną leczniczą, pomocną przy leczeniu kaszlu, nieżycie oskrzeli, astmie, rozedmie, wyczerpaniu, czerwonce, biegunce, nieżytach żołądka, żylakach odbytu, żółtaczce i chorobach wątroby. Dziurawiec zwyczajny (łac. Hypericum).Roślina wieloletnia, rośnie od 30 do 100 cm i kwitnie od drugiego roku wegetacji. Natomiast pojedyncze rośliny kwitną w końcu pierwszego roku uprawy. Dziurawiec zakwita około połowy czerca, często na święto św.Jana (24 czerwca), stąd nazywany jest w niektórych rejonach zielem świętojańskim. Lubi glebę niezbyt wilgotną i zawierającą sporo próchnicy. W ogrodach jest używany do tworzenia kobierców kwiatowych. Charakterystyczne dla dziurawca są małe punkciki-dziurki występujace na liściach. Są to zbiorniczki lotnych olejków, dzięki którym roślina wydziela przyjemny zapach. Dziurawiec ma także spore zastosowanie w lecznictwie. Roślina zawiera flowonoidy, liczne olejki lotne, garbniki, naftodwuantrony (hyperycyna) oraz związki żywicowe. Dla pszczelarzy istotny jest dobroczynny wpływ na pszczoły, najlepiej ją sadzic bezpośrednio w pasiece. Wykazuje działanie rozkurczające, żołądkowe, moczopędne, uspokajające. Stosowany w schorzeniach wątroby i przewodu pokarmowego.
Chaber bławatek (łac. Centaurea). Istnieją odmiany chabrów wieloletnie jak i jednoroczne, wszystkie doskonale nadają się do uprawy w ogrodzie, przy tym dostarczając pszczołom nektaru i pyłku. Chaber jednoroczny spotyka się także po nazwą Amberboa. Zarówno gatunki wielo jak i jednoroczne znakomicie nadają się na rabatki kwiatowe, dając pięknie i wysokie kwiaty. Przepiękne są także chabry wolno rosnące na polach i wśród zbóż. Chabry wysiewa się od kwietnia do maja, do dobrze spulchnionej ziemi, roślina preferuje zdecydowanie stanowiska w pełnym słońcu. Kwitnie od końca maja do sierpnia. Dla pszczelarzy najbardziej wartościowym jest chaber górski (centaurea montana), który jest byliną, którą można rozmnażać przez podział przez całe lato. Kwiaty duże, ciemnoniebieskie lub białę. Jest to roślina trwała. Kwitnie od maja do sierpnia. Rozmnaża się z nasion.
Jasnota biała (lac. Latnium) Jasnota jest byliną rozlogową, wyrastającą 20 - 40 cm wysokości. Mnoży sie poprzez podziemne rozłogi dzięki którym rozrasta się w kępy i kobierce. Liście są nieco podobne do liści pokrzywy. W zależności od odmiany kwiaty są białe, zółte lub purpurowo-fioletowe, zebrane w okółki w kątach liści, zakwitają stopniowo od dołu ku górze. Kwitnie od wiosny do jesieni, a najobficiej w maju. Często lekceważona, gdyż rośnie jako pospolity chwast w sadach, ogrodach, przy budynkach, pod płotami, przy drogach i na nieużytkach.
Macierzanka piaskowa (łac. Thymus serphyllum). Macierzanka pochodzi z rodziny wargowatych. Tworzy niskie półkrzewy (do 20 cm) o płożących się łodygach, na których wyrastają krótkie, wzniesione do góry, kwitnące gałązki. Odpowiada jej gleba lekka nawet piaszczysta. Często porasta skraje lasów i nieużytki rolne na glebach piaszczystych. Lubi stanowiska zdecydowanie słoneczne, na których tworzy zwarte i gęste kobierce. Kwitnie od czerwca do końca sierpnia. Macierzanka zawiera w sobie wiele substancji zapachowych i olejków eterycznych, czego dowodem jest silny zapach, jaki wydziela. Macierzanka jest także cennym surowcem dla przemysłu kosmetycznego. Macierzanka piaskowa należy do bardzo dobrych roślin miododajnych. Wykorzystywana jest również do zwalczania pasożyta pszczelego znanego jako varroa jacobsoni. Macierzankę siejemy wczesną wiosną. Pamiętajmy jednak, że zakwita i owocuje dopiero w drugim roku po wysianiu.